27 Οκτωβρίου 2026
Πικρή γεύση
Oργή του αμπελοοινικού τομέα ενάντια στο μήνυμα «το αλκοόλ είναι επικίνδυνο για την υγεία»: η αφαίρεση της λέξης «κατάχρηση» στιγματίζει τη λελογισμένη κατανάλωση
Η οργάνωση Vin & Société στη Γαλλία εναντιώνεται στην κατάργηση της λέξης «κατάχρηση» από το υγειονομικό μήνυμα των διαφημίσεων αλκοολούχων ποτών, την οποία προτείνει ο Σύνδεσμος κατά του Καρκίνου (Ligue contre le cancer): πρόκειται για μια ιδεολογική απλούστευση που αγνοεί τα επιστημονικά δεδομένα και τη κοινωνική πραγματικότητα.
Παρουσιάζοντας αυτή την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου το πλαίσιο διεκδικήσεών του για τις προεδρικές εκλογές του 2027, ο Σύνδεσμος κατά του Καρκίνου βάζει στο στόχαστρο «τις κύριες προλήψιμες αιτίες (καπνός, αλκοόλ, διατροφή, λοιμώξεις HPV)» με «12 συγκεκριμένες και χειροπιαστές μεταρρυθμίσεις». Ανάμεσα σε αυτές είναι και η πρόταση «να επαναδιατυπωθεί το υποχρεωτικό ενημερωτικό μήνυμα για το αλκοόλ στις διαφημίσεις: να μη λέει πλέον "η κατάχρηση αλκοόλ είναι επικίνδυνη για την υγεία", αλλά "το αλκοόλ είναι επικίνδυνο για την υγεία"». Μια μεταρρύθμιση που προκαλεί την αντίδραση του αμπελοοινικού κλάδου, όπου υποστηρίζεται η μετριοπάθεια στα πάντα, στο πνεύμα του Montaigne : «Mου αρέσουν οι μετριοπαθείς και ισορροπημένες φύσεις. Η έλλειψη μέτρου, ακόμα και προς το καλό, αν δεν με προσβάλλει, με εκπλήσσει και με δυσκολεύει στο πώς να την ονομάσω.»
Λέξη προς λέξη για τη μετριοπάθεια
«Προτείνοντας την αλλαγή του "η κατάχρηση αλκοόλ είναι επικίνδυνη για την υγεία" σε "το αλκοόλ είναι επικίνδυνο για την υγεία", εξαλείφεται κάθε απόχρωση», εξηγεί η Krystel Lepresle, γενική διευθύντρια του οργανισμού Vin et Société, η οποία εκφράζει με σαφήνεια και ένταση ότι «πρόκειται για ένα μήνυμα με το οποίο διαφωνούμε πλήρως. Η μετριοπάθεια βρίσκεται στην καρδιά των μηνυμάτων του οινικού τομέα. Η ιδέα να μην υπάρχει πλέον διαχωρισμός ανάμεσα στη μέτρια και την υπερβολική κατανάλωση είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα, τη στιγμή που η επιστημονικά αποδεδειγμένη κατεύθυνση είναι πράγματι αυτή της μετριοπάθειας.»
Η επιστήμη είναι επίμονη
Η κατάργηση της λέξης «κατάχρηση» από το υποχρεωτικό υγειονομικό μήνυμα στις διαφημίσεις αλκοολούχων ποτών ισοδυναμεί με το να λέμε ότι δεν είναι πλέον η δόση που κάνει το δηλητήριο, αλλά ότι υπάρχει υγειονομικός κίνδυνος από το πρώτο ποτήρι — γεγονός που προκαλεί αντιπαράθεση μεταξύ του κλάδου και των υποστηρικτών της αυστηρής υγιεινής. «Ο Σύνδεσμος κατά του Καρκίνου δεν βασίζεται τόσο σε επιστημονικά συμπεράσματα όσο σε μια απλούστευση που θέλει να εξαλείψει κάθε μορφή απόχρωσης», τονίζει η Krystel Lepresle, αναφέροντας ότι στη Vin & Société«παρακολουθούμε πολύ στενά τις επιστημονικές μελέτες· τόσο οι παλαιότερες όσο και οι πρόσφατες δείχνουν την ίδια κατεύθυνση: η λελογισμένη κατανάλωση αποτελεί ένα σωστό πλαίσιο. Η επιστήμη είναι επίμονη και το αποδεικνύει για το σύνολο των παθήσεων.»
Ένα παράδειγμα είναι η έκθεση του 2025 των Αμερικανικών Ακαδημιών Επιστημών, Μηχανικής και Ιατρικής (NASEM), η οποία «δείχνει για τους μετριοπαθείς καταναλωτές μείωση του κινδύνου θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα καθώς και από όλες τις άλλες αιτίες συνδυαστικά (διαβήτης, καρκίνος…)», συνοψίζει η Krystel Lepresle, εξηγώντας ότι «ζουν τόσο πολύ, αν όχι περισσότερο, από τους απέχοντες. Δεν λέω ότι αυτό εξηγείται από κάποιο όφελος για την υγεία που συνδέεται με την κατανάλωση αλκοόλ: οι μετριοπαθείς καταναλωτές έχουν συχνά έναν ισορροπημένο τρόπο ζωής. Δεν τίθεται θέμα να πούμε "πιείτε, κάνει καλό στην υγεία", αλλά να υπενθυμίσουμε ότι η μετριοπάθεια προσφέρει ένα χρήσιμο πλαίσιο για να φωτιστεί ο διάλογος και να περιοριστούν οι κίνδυνοι.»
Να μάθουν οι καταναλωτές τα όρια, πριν αλλάξει το υγειονομικό μήνυμα
Ο διάλογος αυτός δεν είναι μόνο γαλλικός, καθώς η αλλαγή του υγειονομικού μηνύματος στις διαφημίσεις υφίσταται και στο Βέλγιο, όπου το μήνυμα «η κατάχρηση αλκοόλ βλάπτει την υγεία» ενδέχεται να αντικατασταθεί από το «το αλκοόλ βλάπτει την υγεία». Στην άλλη πλευρά των συνόρων, «η Γαλλία έχει ως οδηγό κατανάλωσης τα 2 ποτήρια την ημέρα, όχι κάθε μέρα και όχι πάνω από 10 μονάδες την εβδομάδα. Πρόκειται για μια συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη πληροφορία για τη μείωση των κινδύνων», υπογραμμίζει ο Samuel Montgermont, πρόεδρος της Vin & Société, σημειώνοντας ότι «μόνο δύο στους δέκα Γάλλους γνωρίζουν αυτά τα όρια: θα ήταν επιθυμητό να τα μάθουν οι Γάλλοι προτού αρχίσουμε να συζητάμε για αλλαγή του υγειονομικού μηνύματος».
Πολύ περισσότερο εφόσον το 76% των Γάλλων σέβεται τα επίσημα όρια, σύμφωνα με μελέτες του οργανισμού Santé Publique France. Χωρίς να υπολογίζεται η μείωση της κατανάλωσης κρασιού (-60% σε 60 χρόνια), η οποία μαρτυρά μια κοινωνιολογική εξέλιξη της θέσης του κρασιού στην καθημερινότητα που δεν λαμβάνεται υπόψη από τους υγιεινολόγους, οι οποίοι σπεύδουν να αυστηροποιήσουν τα μέτρα και να στιγματίσουν. Όμως, «η ανθρώπινη σοφία πολύ ανόητα κάνει την έξυπνη όταν πασχίζει να περιορίσει τον αριθμό και τη γλυκύτητα των απολαύσεων που μας ανήκουν», ανέλυε ήδη ο Montaigne στα Δοκίμιά του.
